Home » Gids » Origineel onderdeel of imitatie: wat in het dagelijks gebruik echt goed werkt
Originalteil oder Nachbau: Was sich im Alltag wirklich bewährt

Origineel onderdeel of imitatie: wat in de praktijk echt goed werkt

Een V-snaar voor de Diosna SP 24 kost als origineel onderdeel bijna
40 euro. De imitatie uit de onlinehandel kost 12 euro. Wie nu
simpelweg voor de goedkopere optie kiest, handelt begrijpelijk, maar
niet altijd verstandig.

Deze keuze doet zich meerdere keren per maand voor in elke werkplaats en in elke
bakkerij met een eigen technische dienst. Verrassend genoeg wordt ze
vaak verkeerd gemaakt, omdat de uitgangsvraag al niet klopt. Het gaat
er niet om of imitatieonderdelen over het algemeen slechter zijn. Het gaat erom
bij welke onderdelen het verschil relevant is en bij welke niet.

Waarom de vraag moeilijker is dan ze lijkt

De term ‘imitatieonderdeel’ is vaag. Hij omvat goedkope
merkloze producten, maar ook hoogwaardige industriële componenten die in
dezelfde fabrieken worden gemaakt als de originele onderdelen van bekende
machinefabrikanten. Tussen deze twee uitersten valt bijna alles.

Daar komt bij dat veel componenten die als ‘origineel reserveonderdeel’ worden verkocht,
sowieso afkomstig zijn van gespecialiseerde toeleveranciers. Lagers,
riemen, afdichtingen en motoren worden ingekocht, voorzien van het eigen logo
en met een toeslag doorverkocht. In zulke gevallen is het
originele onderdeel identiek aan een gelijkwaardig imitatieonderdeel, mits
de fabrikant en de specificatie overeenkomen.

Waar dat niet geldt, is de situatie ingewikkelder. En daar ontstaan de meeste fouten.

Onderdelen waarvoor imitatie probleemloos werkt

Wat de volgende onderdelen gemeen hebben: het zijn standaardonderdelen. Hun
afmetingen, toleranties en eigenschappen zijn niet door de
machinefabrikant vastgesteld, maar in internationale normen (DIN,
ISO, EN). De machinebouwer heeft ze niet ontworpen, maar heeft de machine
net als ieder ander met onderdelen uit de catalogus uitgerust. Juist daarom is imitatie
hier geen probleem: je vervangt geen fabrikantspecifiek onderdeel,
maar koopt hetzelfde genormeerde onderdeel bij een andere leverancier.
Niet het label op de verpakking is doorslaggevend, maar de
aanduiding op het onderdeel.

Kogellagers

Kogellagers zijn het duidelijkste voorbeeld. Een 6205-2RS met 25 mm
binnendiameter, 52 mm buitendiameter en 15 mm breedte is een
wereldwijde standaard. De aanduiding zelf en de afmetingen zijn vastgelegd in DIN 625 respectievelijk
ISO 15. Bij de leverancier van de machinefabrikant kost dit
lager tussen de 8 en 14 euro. Een gelijkwaardig lager van NSK, NTN of
een Europese industriële leverancier kost ongeveer hetzelfde en
voldoet aan dezelfde toleranties.

De volledige specificatie is doorslaggevend, niet de naam op
de doos. Wie een C3-lager vervangt door een standaardlager zonder
C3-speling, krijgt een probleem. Wie hetzelfde lager met
identieke aanduiding van een andere merkfabrikant koopt, niet.

V-snaren

Bij V-snaren geldt iets soortgelijks. Een klassieke
V-snaar met A-profiel en een vastgestelde lengte is genormeerd volgens DIN 2215 of ISO 4184;
dat wil zeggen dat profiel en afmetingen zijn vastgelegd. Kwaliteitsverschillen zitten in het materiaal (neopreen versus EPDM) en de
weefselversterking, niet in de afmetingen. Onder normale
bedrijfsomstandigheden in een spiraalkneder gaan hoogwaardige
imitatiesnaren van Optibelt of Hutchinson net zo lang mee als het
originele onderdeel, mits de spanning klopt en de schijven in orde
zijn.

Het prijsvoordeel is reëel. Voor een V-snaarset voor een König-broodjesvormmachine
betaal je voor het origineel ongeveer 65 tot 80 euro, tegenover 30 tot 40 euro voor een vergelijkbare
industriële riem met dezelfde afmetingen en profielgegevens. Over
meerdere machines en enkele jaren telt dat merkbaar op. Bekijk de V-snaren in de shop.

Wanneer originele onderdelen de betere keuze zijn

Elektronische besturingen en printplaten

Bij elektronische modules verandert de afweging fundamenteel.
Printplaten voor een WP Matador of een Diosna-kneedmachine zijn
geen standaardonderdelen. Ze zijn afgestemd op de machinesoftware,
de sensoren en de fabrieksmatig ingestelde parameters.
Voor sommige modellen bestaan imitatieprintplaten, maar de compatibiliteit is
moeilijk te controleren en het uitvalpercentage bij de inbedrijfstelling
ligt merkbaar hoger dan bij het originele onderdeel.

Daar komt bij dat problemen door incompatibele elektronica
vaak niet direct zichtbaar zijn. Een machine kan aanvankelijk draaien en
pas na weken sporadisch uitvallen. Zonder wijzigingslogboek is dat nauwelijks te herleiden tot het vervangen onderdeel.
In zulke gevallen wordt het opsporen van de storing tijdrovend en duur, omdat de
eigenlijke oorzaak niet meer eenduidig kan worden vastgesteld. Dat geldt
vooral voor nieuwere machinemodellen met netwerkbesturing, waarbij
softwarematige incompatibiliteit zich pas onder bepaalde
bedrijfsomstandigheden voordoet.

Veiligheidsrelevante onderdelen

Deurschakelaars, noodstopcomponenten en sensoren voor beschermkappen behoren
tot de weinige categorieën waarbij de herkomst van de onderdelen niet optioneel is.
Deze onderdelen moeten geschikt zijn voor continu industrieel gebruik
en de vereiste certificeringen hebben, afhankelijk van de toepassing bijvoorbeeld
PLd volgens EN 13849. Goedkope imitatieonderdelen zonder verifieerbare
certificering werken elektrisch misschien wel. Of ze bij een storing de
schakelveiligheid betrouwbaar waarborgen, is een andere vraag.

Dat is geen theoretisch risico. Bij een bedrijfsinspectie of
na een incident controleert de inspecteur de ingebouwde componenten. Een niet
-gecertificeerd onderdeel op een veiligheidsrelevante plek kan ertoe
leiden dat de machine buiten bedrijf wordt gesteld, totdat de situatie aantoonbaar
is verholpen. De schade door productiestilstand is in zulke
gevallen vele malen groter dan het bedrag dat eerder is bespaard.

Wat het prijsverschil werkelijk betekent

De vuistregel die in de praktijk goed werkt: genormeerde
massaproducten uit de industrie hoef je niet duur in te kopen als de
specificatie identiek is. Fabrikantspecifieke modules,
veiligheidscomponenten en elektronica koop je origineel, omdat de kosten
van een vervolgprobleem de besparing al snel tenietdoen.

Lees meer over hoe je de totale bedrijfskosten van een bakkerijmachine onder controle houdt in de artikelen De levensduur van een bakkerijmachine verlengenen Onderhoud tijdens het dagelijks gebruik.

Zo maak je een gestructureerde keuze

Drie vragen helpen om de keuze van onderdelen systematisch aan te pakken voordat je een bestelling plaatst.

Ten eerste:Is het onderdeel genormeerd of
fabrikantspecifiek? Genormeerde onderdelen met een ISO-aanduiding zijn
probleemloos uitwisselbaar. Voor fabrikantspecifieke onderdelen moet de compatibiliteit
zorgvuldiger worden gecontroleerd.

Ten tweede:Heeft het onderdeel een
veiligheidsrelevante functie? Zo ja, monteer dan uitsluitend onderdelen met verifieerbare
certificering en documentatie. Geen enkel prijsvoordeel
rechtvaardigt hier een compromis.

Ten derde:Hoe hoog zijn de gevolgkosten bij een
vroegtijdige uitval? Een lager in de hulpaandrijving is vervelend als het na
drie maanden defect raakt. Zit hetzelfde lager in de hoofdaandrijving van de kneder
en valt het midden in de nachtdienst uit, dan ziet de kostenberekening er heel anders
uit. De inbouwpositie bepaalt mede welke kwaliteit van het onderdeel zinvol is.

Voor bakkerijen die meerdere machines van verschillende fabrikanten
gebruiken, is het nuttig om intern een korte lijst bij te houden: welke
onderdelen regelmatig worden vervangen, welke daarvan genormeerd zijn en welke
niet. Dat bespaart tijd bij elke bestelling en vermindert fouten bij de
onderdelenkeuze. Hoe je zo’n werkwijze in een gestructureerd
onderhoudsconcept kunt inpassen, beschrijft het artikel Repareren in plaats van nieuw kopen.

Conclusie

De keuze tussen een origineel onderdeel en imitatie is geen
principiële kwestie. Het is een keuze per geval, die afhangt van de
module, niet van de fabrikant. Wie dat begrijpt, kan het
onderdelenbudget gericht inzetten zonder op kritieke componenten te
bezuinigen.

Op bakeryparts.com vind je nieuwe originele reserveonderdelen voor de
gangbare fabrikanten, waaronder Diosna, WP Kemper, König, Fortuna en
Bander. Je vindt hier het volledige assortiment onderdelen.Als je niet zeker weet welk onderdeel geschikt is voor jouw machine, kun je de aanvraag voor reserveonderdelengebruiken.

Häufige Fragen

Sind Nachbauteile für Bäckereimaschinen generell schlechter als Originalteile?+
Nicht pauschal. Bei normierten Standardteilen wie Kugellagern mit ISO-Bezeichnung oder Keilriemen mit Profilnorm ist ein hochwertiger Nachbau von Industrieherstellern wie SKF, NSK oder Optibelt oft gleichwertig zum Originalteil. Bei herstellerspezifischen Baugruppen, Elektronik und sicherheitsrelevanten Komponenten ist das Originalteil in der Regel die sicherere Wahl.
Bei welchen Bauteilen sollte ich immer das Originalteil wählen?+
Steuerplatinen und elektronische Baugruppen, sicherheitsrelevante Schalter und Sensoren (Türschalter, Not-Aus-Elemente) sowie herstellerspezifische Dichtungssätze sollten vom Originalhersteller bezogen werden. Die Kompatibilität von Nachbauteilen ist bei diesen Baugruppen schwer zu verifizieren, und Fehler durch inkompatible Teile zeigen sich oft erst nach Wochen im Betrieb.
Wie erkenne ich, ob ein Bauteil normiert ist und damit sicher ersetzt werden kann?+
Normierte Teile tragen Standardbezeichnungen, zum Beispiel 6205-2RS bei Kugellagern oder A38 bei Keilriemen. Diese Bezeichnungen sind herstellerunabhängig und eindeutig. Trägt ein Bauteil nur eine interne Herstellernummer ohne Normbezeichnung, handelt es sich meist um ein herstellerspezifisches Teil, das sorgfältiger geprüft werden muss.
Wie groß ist der Preisunterschied zwischen Originalteil und Nachbau in der Praxis?+
Bei Keilriemen und Kugellagern liegt der Unterschied je nach Maschinenmodell zwischen 40 und 60 Prozent. Ein Keilriemensatz für einen König-Brötchenformer kostet im Original etwa 65 bis 80 Euro, ein gleichwertiger Industrieriemen 30 bis 40 Euro. Bei elektronischen Baugruppen wie Steuerplatinen kann der Unterschied höher sein, der Einsparungseffekt wird aber durch das Risiko höherer Folgekosten relativiert.
Was passiert, wenn ein nicht zertifiziertes Sicherheitsbauteil eingebaut wird?+
Bei einer Betriebsprüfung oder nach einem Vorfall prüfen Prüfer die verbauten Komponenten. Ein nicht zertifiziertes Bauteil an einer sicherheitsrelevanten Stelle kann zur Stilllegung der Maschine führen, bis der Zustand dokumentiert behoben ist. Sicherheitsrelevante Teile wie Türschalter oder Not-Aus-Elemente müssen den geltenden Normen entsprechen, je nach Anwendung etwa PLd nach EN 13849.
Wie finde ich heraus, welches Ersatzteil für meine Bäckereimaschine passt?+
Am zuverlässigsten ist die Kombination aus Maschinentypenschild (Modellbezeichnung, Baujahr, Seriennummer) und der Teilenummer aus dem Wartungshandbuch. Für Standardteile wie Lager und Riemen reicht die Normbezeichnung direkt vom Bauteil. Wenn die Teilenummer unbekannt ist oder das Modell älter ist, hilft eine Ersatzteilanfrage mit Foto und Maschinendaten weiter.